Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Συμπτώματα και Θεραπεία

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (ΣΠΩ) αποτελεί μία από τις πιο συχνές ορμονικές διαταραχές που μπορεί να εκδηλωθεί ήδη από την εφηβεία, επηρεάζοντας την ανάπτυξη, τον κύκλο και τη συνολική υγεία των εφήβων κοριτσιών. Αν και επηρεάζει περίπου 1 στις 10 γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, η έγκαιρη διάγνωση του στην παιδική και κυρίως εφηβική ηλικία συχνά παρουσιάζει σημαντικές δυσκολίες, εξαιτίας των φυσιολογικών ορμονικών αλλαγών που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσιμης αναπτυξιακής περιόδου και ενδέχεται να συγκαλύπτουν τα πρώιμα σημάδια του συνδρόμου. Στο παρόν άρθρο θα αναλύσουμε τα αίτια, τα συμπτώματα, τις μεθόδους διάγνωσης και τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές.

Τι είναι το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών;

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι μια ενδοκρινική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από την ανισορροπία των ορμονών, κυρίως αυξημένα επίπεδα ανδρογόνων (ανδρικών ορμονών). Οι ωοθήκες των γυναικών με ΣΠΩ εμφανίζουν πολλαπλές μικρές κύστες (πολυκυστική μορφολογία), που ουσιαστικά αποτελούν ωοθυλάκια που δεν ωρίμασαν και δεν απελευθέρωσαν ωάρια κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως. Ωστόσο, η πολυκυστική εικόνα δεν σημαίνει απαραίτητα ΣΠΩ, καθώς εντοπίζεται στο 25% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας χωρίς σύνδρομο.

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών-Αίτια

Τα ακριβή αίτια του ΣΠΩ παραμένουν εν μέρει άγνωστα, όμως έχει αποδειχθεί ότι εμπλέκονται τόσο γενετικοί όσο και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Η αντίσταση στην ινσουλίνη θεωρείται ένας από τους βασικούς μηχανισμούς που πυροδοτούν το σύνδρομο, οδηγώντας το πάγκρεας να παράγει υπερβολικές ποσότητες ινσουλίνης, γεγονός που με τη σειρά του αυξάνει την παραγωγή ανδρογόνων από τις ωοθήκες. Άλλοι σημαντικοί παράγοντες κινδύνου είναι η παχυσαρκία, το οικογενειακό ιστορικό, ο τρόπος ζωής και οι διατροφικές συνήθειες.

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών-Συμπτώματα 

Το ΣΠΩ έχει ένα ευρύ φάσμα συμπτωμάτων, που μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα. Τα πιο κοινά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

  • Ακανόνιστο ή απουσία εμμηνορροϊκού κύκλου (αραιομηνόρροια ή αμηνόρροια)
  • Αυξημένη τριχοφυΐα (δασυτριχισμός) σε ανδρογονοεξαρτώμενες περιοχές όπως το πρόσωπο, το στήθος ή την κοιλιά.
  • Ακμή και λιπαρότητα του δέρματος.
  • Παχυσαρκία ή δυσκολία απώλειας βάρους.
  • Απώλεια μαλλιών (ανδρογενετική αλωπεκία).
  • Υπογονιμότητα λόγω ανωοθυλακιορρηξίας (αδυναμία απελευθέρωσης ωαρίου από την ωοθήκη)
  • Αντίσταση στην ινσουλίνη και αυξημένος κίνδυνος για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Μακροπρόθεσμα, το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών συνδέεται επίσης με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, μη αλκοολικής λιπώδους νόσου του ήπατος, δυσλιπιδαιμίας, αρτηριακής υπέρτασης και σε ορισμένες περιπτώσεις, υπερπλασίας ή καρκίνου του ενδομητρίου.

Πώς γίνεται η Διάγνωση;

Η διάγνωση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών βασίζεται σε έναν συνδυασμό λεπτομερούς ιατρικού ιστορικού, κλινικής εξέτασης, εργαστηριακού ελέγχου και υπερηχογραφικής απεικόνισης. Η διάγνωση γίνεται με βάση τα κριτήρια του Rotterdam. Απαραίτητη είναι η παρουσία τουλάχιστον δύο από τα τρία κριτήρια:

  1. Χρόνια ανωοθυλακιορρηξία (αραιομηνόρροια ή αμηνόρροια)
  2. Κλινική ή βιοχημική υπερανδρογοναιμία
  3. Πολυκυστική μορφολογία των ωοθηκών στον υπέρηχο (παρουσία περισσότερων από 12 άωρων ωοθυλακίων ή αυξημένος ωοθηκικός όγκος >10 ml)

Θεραπεία 

Η αντιμετώπιση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών σχεδιάζεται με βάση τα συμπτώματα, τις ανάγκες και τους στόχους κάθε γυναίκας ή έφηβης. Η θεραπευτική προσέγγιση δεν είναι ενιαία, αλλά βασίζεται σε ένα εξατομικευμένο πλάνο που συνδυάζει διαφορετικές θεραπευτικές επιλογές με στόχο την ρύθμιση των ορμονών, την αποκατάσταση της ωορρηξίας, την πρόληψη επιπλοκών και τη βελτίωση της συνολικής ποιότητας ζωής. Οι βασικοί πυλώνες περιλαμβάνουν:

  • Αλλαγές στον τρόπο ζωής: Η απώλεια βάρους, η υγιεινή διατροφή και η τακτική άσκηση συμβάλλουν σημαντικά στη μείωση των συμπτωμάτων και στην καλύτερη ρύθμιση των ορμονών.
  • Φαρμακευτική αγωγή:
  1. Αντισυλληπτικά χάπια: Βελτιώνουν την κανονικότητα του εμμηνορροϊκού κύκλου και μειώνουν τον υπερανδρογονισμό.
  2. Μετφορμίνη: Βελτιώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη, μειώνει τα επίπεδα ανδρογόνων και βελτιώνει τη μεταβολική εικόνα του συνδρόμου.

Εάν παρατηρείτε συμπτώματα που σας ανησυχούν ή έχετε απορίες σχετικά με την ανάπτυξη της κόρης σας, μη διστάσετε να επικοινωνήσετε με το παιδοενδοκρινολογικό ιατρείο μας στην Πάτρα. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή καθοδήγηση μπορούν να κάνουν τη διαφορά στην υγεία και ευεξία του παιδιού σας. Κλείστε σήμερα ένα ραντεβού και κάντε το πρώτο βήμα για μια ισορροπημένη ορμονική ανάπτυξη.

Leave a reply